Демонстрациялық емтихан – тәуелсіз бағалау жүйесінің инновациялық элементі
Кәсіптік білім беруді жаңғыртудың өзекті мәселелерінің бірі кадрларды даярлау сапасын арттыру болып табылады. Осыған байланысты тәуелсіз бағалау сипатын іске асыратын білім беру және кәсіптік стандарттардың талаптарына сәйкес келетін білім беру нәтижелерін бағалаудың жаңа құзыреттілікке бағытталған форматтарын енгізу ерекше өзектілікке ие. Барлық осы талаптарға жауап беретін білім беру нәтижелерін бағалаудың жаңа форматы WorldSkills халықаралық жарыстары шеңберіндегі жалпы және кәсіби құзыреттерді бағалау стандарттарына негізделген демонстрациялық емтихан болып табылады.
«Аспаз» құзыреттілігі бойынша WorldSkills Ұлттық чемпионатының бақылау -өлшеу материалдарын пайдалана отырып өткізілген демонстрациялық емтихан көмегімен болашақ аспаз біліктілігін тәуелсіз бағалау жүйесін әзірлеуге арналған. Қазіргі уақытта демонстрациялық емтиханды білім беру нәтижелерін бағалаудың жаңа форматы ретінде пайдаланатын елдің әртүрлі аймақтарындағы оқу орындарының көбеюі демонстрациялық емтиханның дәлелі болып табылады.Конкурстық тапсырманың орындалуын бағалаудың критериалдық базасы эксперименталды түрде сыналды және жыл сайын жетілдіру жоспарлануда.
WorldSkills аспаз құзыреттілігі бойынша демонстрациялық емтиханның рәсімдері мен материалдарын талдау негізінде келесі қорытынды жасауға болады: демонстрациялық емтихан қолданыстағы дәстүрлі форматқа қайшы келмейтін мемлекеттік қорытынды аттестаттаудың жаңа стандартталған форматы ретінде әрекет етеді; бағалау бірыңғай бағалау материалдарын пайдалана отырып, бірыңғай қағидаларға сәйкес жүргізіледі; емтихан барысында алынған жекелеген құзыреттердің қалыптасу бағалары бірыңғай форматтағы құжатта – дағдылар паспортында белгіленген кәсіби қызметті меңгеруді бағалауда жинақталады; барлық мүдделі тараптар үшін демонстрациялық емтихан форматында сертификаттау құралдары мен нәтижелерінің ашықтығы қағидаты іске асырылды.
Демонстрациялық емтиханды өткізудің артықшылығы: демонстрациялық емтиханды сәтті өткізу білім беру мекемесінің беделін арттыруға ықпал етеді. Ұлттық чемпионат критерийлері бойынша өткізілетін орта кәсіптік білім беру жүйесінің түлектерін мемлекеттік қорытынды аттестаттау шеңберіндегі демонстрациялық емтихан жаңа құбылыс болып табылады. Сондықтан, демонстрациялық емтиханды мемлекеттік қорытынды аттестаттаудың міндетті элементі ретінде өткізу және білім беру бағдарламаларын жүзеге асыру үшін келесі шарттарды орындау қажет.
Демонстрациялық емтиханды ұйымдастырумен байланысты орта кәсіптік білім беру сапасын бағалау нормативтік-құқықтық құжаттарға сәйкес жүзеге асырылуы тиіс, олар уақтылы өзектендіріледі. Педагогикалық кадрларды ДЕ өткізуге, сондай-ақ сарапшыларды арнайы даярлау қажет. Емтихан өткізу уақытының, сарапшылар (мемлекеттік емтихан комиссиясы мүшелерінің) санының және ДЕ материалдық-техникалық қамтамасыз ету шығындарының ұлғаюына байланысты мемлекеттік қорытынды аттестаттау рәсімін өткізуді қаржылық қамтамасыз ету жөніндегі мәселені шешу маңызды.
Осы бағыттағы қызметті жалғастыру және жандандыру қажет, өйткені мемлекеттік қорытынды аттестаттауды өткізудің жаңа форматы студенттерге алған дағдыларын, жұмыс берушілердің талаптарын ескере отырып, кәсіби құзыреттерін іске асыруға мүмкіндік береді және болашақ түлектердің кәсіби мансабын құруға әсер етеді.
Самал Айдарханқызы КОЙШИБАЕВА,
Қоғамдық тамақтандыру және сервис
колледжінің өндірістік оқыту бойынша
аға шебері, Нұр-Сұлтан қаласы
