Шахмат дипломатияның дәлелі
2024 жылғы 29 сәуірде Пекинде Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы Хатшылығының ғимаратында қатысушы елдердің дипломаттары, бақылаушылары мен ШЫҰ диалог бойынша серіктестері арасында шахмат турнирі өтті. Турнир Қазақстанның ШЫҰ-ға төрағалығы шеңберінде KazChess / Қазақстан шахмат федерациясының қолдауымен өтті.
2001 жылғы 15 маусымда құрылған Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына (Shanghai Cooperation Organization) қазіргі уақытта Үндістан, Иран, Қазақстан, Қытай, Қырғызстан, Пәкістан, Ресей, Тәжікстан және Өзбекстан – мүше ретінде, Ауғанстан, Беларусь және Моңғолия – бақылаушы ретінде, тағы 14 ел – диалог бойынша серіктес ретінде кіреді.
Сондықтан ҚР-ның ҚХР-дағы Елшілігі, ШЫҰ Хатшылығы және ШЫҰ-ның тату көршілік, достық және ынтымақтастық жөніндегі Қытай комитеті (ТДЫҚК) арасында “2023-2024 жылдары ШЫҰ-ға Қазақстандық төрағалық ету кезеңіне арналған бірлескен іс-шаралар жоспарын” іске асыру шеңберінде өткен шахмат турнирі өте өкілді құрамды жинағаны таңқаларлық емес.
Қазақстанның Қытайдағы Елшісі Шахрат Нұрышев өз сөзінде осыған назар аудара отырып, алдағы 3-4 шілдеде Астанада өтетін ШЫҰ-ның кезекті Саммитін еске салды. Елші бұл шахмат турнирі ШЫҰ-ның “мықты” ғана емес, сонымен қатар “зияткерлік” ұйым екенін көрсетуге арналғанын ерекше атап өтті.
Қазақстанның мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты ілгерілетуге және ШЫҰ-ны одан әрі нығайтуға қосқан елеулі үлесін ШЫҰ Бас хатшысы Чжан Мин атап өтті, ал ТДЫҚК төрағасының орынбасары Цуй Ли бұл іс-шара ШЫҰ-ға қатысушы елдер арасында спорт саласындағы ынтымақтастықты дамытуға елеулі үлес қосатынына және ұйым шеңберінде бірлік пен тату көршіліктің күшін көрсететініне сенім білдірді.
«Біздің Федерация үшін осындай деңгейдегі турнирлерді ұйымдастыру – үлкен мәртебе мен тәжірибе. Бұл дипломатиялық корпус арасында шахматтың танымалдылығының артып келе жатқанының ғана емес, сонымен қатар кәсіби өсуіміздің және бізге деген сеніміміздің көрсеткіші. Ал шахматтың бүгінде көптеген халықаралық іс-шаралардың, форумдар мен түрлі бағыттағы шаралардың ажырамас бөлігіне айналып жатқанына жеке өзім қуаныштымын. Бұл зияткерлік ойынның сындарлы диалог пен коммуникацияның тамаша құралы екеніне тағы да көз жеткіздік», – деп атап өтті KazChess президенті Тимур Турлов.
Ресми бөлімнен кейін шахмат тақтасындағы шайқастар басталды. Қыңыр күресте жеңіс Қазақстан командасына бұйырды, 2-ші орынды және 3-ші орынды әзірбайжан мен Непалдың диалог бойынша әріптес мемлекеттерінің командалары иеленді.
ШЫҰ-ның “үлкен отбасы” дипломаттары бір-бірімен қарсы ойнап, содан кейін 2010-2016 жылдары 4 дүркін әлем чемпионы және әйелдер арасындағы ең жоғары рейтинг иегері (2633) гроссмейстер Хоу Ифан (Қытай) берген бір мезгілде ойын сессиясына қатысты.
Уотергейт жанжалында өзінің кінәсін мойындаған АҚШ-тың экс – президенті Ричард Никсонмен бірқатар сұхбаттарымен танымал болған көрнекті Британдық тележурналист Дэвид Фрост бір күні «дипломатия басқаны сіздің жолыңызбен жүргізу өнері» екенін байқады (diplomacy is the art of letting somebody else have your way). Шахмат өнері де солай емес пе?
