Бурабай қазақстандық жастардың ғылыми алаңына айналды

«Бурабай» ұлттық саябағы туристердің ғана емес, жас зерттеушілердің де жиі бас қосатын орнына айналып келеді. Бүгін Бурабайдағы Nazarbayev University (NU) ғылыми-білім беру кешенін жоғары оқу орындарының студенттері ғана емес, жүздеген мектеп оқушылары да толыққанды зертхана ретінде кеңінен пайдаланып жүр.

Қоғамда Бурабайды тек демалыс орны ретінде қабылдау қалыптасқан. Алайда өңірдің инфрақұрылымы оның зор ғылыми әлеуеті бар екенін дәлелдеп отыр. Университет базасы тәжірибелік зерттеулерге белсенді түрде жұмылдырылған: мұнда NU Жаратылыстану, әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар мектебі мен Медицина мектебінің биолог-студенттерін, сондай-ақ Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университетінің оқытушыларын біріктірген ауқымды көшпелі бағдарлама өтіп жатыр.

Білім беру бастамаларын тиімді жүзеге асыру үшін университет кешенді қайта жабдықтап, заманауи дала зертханаларын орнатты және жұмысқа жетекші профессорларды тартты. Осының арқасында бағдарлама қатысушылары зерттеу процесін үзбей, биологиялық үлгілерді тікелей дала жағдайында өңдеп, талдауға мүмкіндік алды.

Жазғы демалыста студенттер заманауи ғылыми жұмыстың толық циклін меңгере отырып, Солтүстік Қазақстанның флорасы мен фаунасын зерттеуде. Дала мониторингі барысында жас ғалымдар топырақ қақпандарын құрып, түрлі үлгілер жинайды және мәліметтерді халықаралық iNaturalist платформасына жүктеп, өңірдің биоалуантүрлілігін бақылау ісіне өз үлестерін қосады.

Бұл ретте бағдарлама классикалық ботаника мен зоология аясынан әлдеқайда асып түседі: қатысушылар экологиялық мониторинг үшін Жерді қашықтан зондтау әдістерін, геоақпараттық жүйелерді (GIS) және ұшқышсыз ұшу аппараттарын қолданады. Сонымен қатар студенттер статистика бойынша қарқынды курстан өтіп, R бағдарламалау тілінің көмегімен алынған деректерді өңдеуді және оларды көрнекі түрде ұсынуды үйренеді.

Көшпелі бағдарлама қатысушылары жабайы табиғат аясындағы жұмыс мамандыққа деген көзқарасты түбегейлі өзгертетінін алға тартады.

«Бурабайдағы курс — теорияның тәжірибемен қалай ұштасатынын көруге мүмкіндік беретін баға жетпес тәжірибе. Әсіресе, өз ісіне шын берілген, түрлі университеттерден келген оқытушылардан дәріс алу ерекше шабыттандырады», — деп бөлісті Biological Sciences бағдарламасының 3-курс студенті Арина Головина.

NU-дың Бурабайдағы ғылыми-білім беру кешені тек жоғары оқу орындарының студенттері үшін ғана емес, өскелең ұрпақ үшін де білім беру алаңына айналып отырғанын атап өткен жөн. Осы маусымда ұлттық саябақты 200-ден астам оқушы дала зертханасы ретінде пайдаланды. Олар Бурабайға тікелей жабайы табиғат аясында өздерінің экологиялық тәжірибелерін өткізу үшін келген, бұл аумақтың ғылыми-білім беру мақсатында қолданылу ауқымын айқын көрсетеді.

Кешеннің жұмысы тек жазғы маусыммен шектелмейді. Мектеп оқушылары мен студенттердің келесі легін қысқы мезгілде қабылдау жоспарланған: бағдарлама қатысушылары судың қасиеттерін және өңірдің қысқы экожүйесінің ерекшеліктерін зерттейтін болады.

Осындай дала бағдарламалары академиялық білім мен тәжірибелік жұмыстың Қазақстанның бірегей табиғи аймақтарында ұштасуы — отандық ғалымдардың жаңа буынын тәрбиелеудегі маңызды қадам екенін дәлелдейді.